Economen zien weinig jobverlies door AI, behalve bij wie net begint

Het totaalbeeld. Maxim Massenkoff en Peter McCrory, economen bij Anthropic, vonden geen systematische stijging van de werkloosheid bij werknemers in de meest blootgestelde Amerikaanse beroepen sinds eind 2022. Een stijging van ongeveer 1 procentpunt hadden ze volgens hun eigen methode wel gezien. Een ECB-enquête bij zo'n 5.000 bedrijven, in maart 2026 besproken door Laura Lebastard en David Sondermann van de ECB, vond geen algemeen verschil in werkgelegenheid tussen bedrijven die AI gebruiken en bedrijven die dat niet doen. Intensieve gebruikers waren volgens een samenvatting van Futurum zelfs ongeveer 4 procent vaker geneigd om personeel bij te nemen.

Het instapniveau. Bij wie net begint, tonen de cijfers wel een verandering. In dezelfde Anthropic-studie daalt de kans dat 22- tot 25-jarigen aan een nieuwe job beginnen in een sterk blootgesteld beroep met 14 procent tegenover 2022. Dat is ongeveer een half procentpunt, op een maandcijfer van zo'n 2 procent. De auteurs noemen het resultaat “net statistisch significant”, en bij wie ouder is dan 25 zien ze die daling niet. Eerder onderzoek aan Stanford door Erik Brynjolfsson en collega's, zoals Anthropic het aanhaalt, kwam op 6 tot 16 procent minder werkgelegenheid voor dezelfde leeftijdsgroep in blootgestelde beroepen. In samenvattingen van dit onderzoek circuleren ook grotere cijfers. Ze spreken van een daling van meer dan drie procentpunt sinds een piek in november 2023. Instapjobs met AI-blootstelling zouden ook ongeveer zeven keer vaker dan andere instapjobs vaardigheden van een senior vragen, zoals oordeelsvermogen en leidinggeven.

De meest blootgestelde beroepen in de Anthropic-cijfers zijn onder meer programmeur, medewerker klantendienst, data-invoerder en financieel analist. Dat zijn jobs waar veel mensen vroeger begonnen.

In België. De Hoge Raad voor de Werkgelegenheid ziet geen daling van het aandeel Belgische werknemers in de beroepen met het grootste risico om door AI vervangen te worden. Maar de Raad verwijst naar dezelfde buitenlandse studies over jongeren en schrijft: “Het risico bestaat dat het moeilijker zal worden voor jongeren om de eerste stappen op de carrièreladder te zetten.” Als kwetsbaarste groep noemt het verslag administratief personeel, zoals secretariaatsmedewerkers. Hun werk staat sterk aan AI bloot, en AI vervangt er meer van dan het aanvult. De Vlaamse AI-barometer zegt iets gelijkaardigs. AI kan ertoe leiden dat “sommige schoolverlaters, ook hoogopgeleiden, minder snel aansluiting vinden op de arbeidsmarkt”.

De aankondigingen. Challenger, Gray & Christmas telde in de eerste acht maanden van 2026 116.175 aangekondigde ontslagen die aan AI werden toegeschreven, ongeveer 22 procent van het totaal. Voor heel 2025 kwam hetzelfde bureau op zo'n 55.000, volgens JobsPikr. Ik zou voorzichtig zijn met die cijfers. Ze tellen wat bedrijven zeggen. Voor de beurskoers klinkt “AI doet het werk” beter dan “de vraag viel terug”.

De andere kant. In 2024 leverde de AI-sector in de Verenigde Staten rechtstreeks zo'n 119.900 banen op, tegenover ongeveer 12.700 die als verloren aan AI-automatisering geteld werden. Ik verwacht niet dat die verhouding blijft. Voorlopig kwamen er wel meer banen bij dan er verdwenen.

Jobs zijn het deel van de AI-vraag dat de meeste mensen raakt. Volgens mij zijn de luidste beweringen aan beide kanten hier zwak onderbouwd. Massawerkloosheid zit nog niet in de cijfers. Een daling bij jongeren die een eerste job zoeken wel.

Een economie kan evenveel jobs houden en toch veel moeilijker binnen te raken worden. Dat treft wie het zich het minst kan permitteren om te wachten. Dat zijn jongeren zonder ervaring. In België gaat het volgens de Hoge Raad ook om vrouwen, omdat die vaker in administratieve functies werken waar AI meer vervangt dan aanvult.

Het doet ertoe wie er meet. De meest geciteerde geruststellende studie komt van twee economen in dienst van Anthropic, een AI-lab. Dat maakt hun cijfers niet fout. Wie ze citeert, vermeldt dat wel best.

Een Vlaamse of Belgische studie die jongeren in blootgestelde beroepen volgt zoals Anthropic en Stanford dat in de VS doen, heb ik niet gevonden. De Hoge Raad steunt voor dat punt op buitenlandse studies.

Een deel van de cijfers komt uit samenvattingen en niet uit de studies zelf. Deze heb ik in de gelinkte bronnen niet teruggevonden: de daling van meer dan drie procentpunt sinds november 2023, het cijfer van zeven keer, de 116.175 ontslagen van Challenger en de 119.900 tegenover 12.700 Amerikaanse banen. De daling van drie procentpunt past ook slecht bij Anthropics eigen maandcijfer van zo'n 2 procent. Kijk ze na voor je ze in een zaal gebruikt.